<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="564" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="http://repositorio.febab.org.br/items/show/564?output=omeka-xml" accessDate="2026-08-18T01:25:10-07:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="120">
      <src>http://repositorio.febab.org.br/files/original/11/564/C749_4_CE_V_18.pdf</src>
      <authentication>6c090a76650cd8abbee2ea6d55afd341</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="4">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="92">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="12343">
                  <text>Digitalizado
gentilmente por:

�WLãF

'Í^F

^-7^7:

&lt;VÍi^

;

-^1

cm

^

2

3

I Digitalizado
-gentilmente por:

�I

'

.-

'

�IV CONGRESSO BRASILEIRO DE BIBLIOTECONOMIA E DOCÜrJENTAÇáO

Los servidos bibliotecário^ y el planearniento de
Ia educaclon
por
Carlos V.ictor Penna

Fortaleza
1963

Digitalizado
-gentilmente por:

�-XBLIOT' iCOFOMIA
XV CONGR'SoO BÍIíiBIIjSIRO DE j
'

TJMITLRSIT^A'OE DO CEARA

7

3

14,

&lt;?-e

jiilho

cie

DOC'Mv^AfÄO •

1963

Tií&gt;lA CroITRAL : A EDUCAÇÃO ATR:.V^3 Dá BIBLIOTECA

LOS SiíRVIGIOS BIBLIOT'X miOS Y EL PLAI&gt;rTiMIBNTO DE
LA EDIICACI6\T

por

CARLOS VICTOR PEim

CDU

Diretor do Cejatrc Resionol da UTESCO

I Digitalizado
-gentilmente por:

021.2

no

Hemiísfério- Ocidental, Esvema, Cuba,

MScan
14

15

16

17

18

19

�LOS

nl'BLIor^r'.AniOS Y

D^ TA
POR

CffiLOS VICTOR
Como una consecuencia de ly, coraplejidad creciente de las sociediides
contemporâneas, de los câmbios operados
su estructura y su funcionamiento
y drl desarrollo tRonológico, la política dei "lai'?sez faire" ha. dado paso
en todos los países, en mayor o menor CTado, y aunq.ue al.-riinos de ellos no
siempre lo reconozcon abiertanente, a uns. planificación c&lt;?,da vítz más cuidado
sa de muchas de 1e.s r^ctividadeti sociales. L juicio de Tarl "'annheim, (1) "las
.'ãltemativf:.3 no son ya pl?.n.ificación o lainise?, faire, sino p]
f,iccción para cué? y qu(? clase de pi an.if icación?".
Qran paxte de Ia actividad de Tiuchos países ostá orientada por Ia pl_a
nificación* Sc planifica Ia (^conomía, Ia industria, Ia producción a^r-ícola,
el desprrollo de Ias ciudades, Ia prestación de los servidos sociales; es ra
ra Ia actividad humana que no
oncue-i.tra afectada por talos procesos. La educación, con Ia cual los servicios hihliotecarioR eatán íntimarnente relacionados, está siendo planifiçada cada ve^, rn rnayor escala. J.-a "bibliografia de
los últimos aííoB sobre Ia ulanificación integral de Ia ediicación '^s ahiindante;
se hnn sucedido seminários, conferências y reuniones técnicas para encontrar
Ias mejores solucionas n, los problemas q.u'^ pl.antea. esta cunstión. Mientras t£m
to, los servicios bibliotecários de los países latinoa-^ericanos han permanecido al marren de est&gt;-s tondencias a penar de que 3ú.s características, su influencia en los pi'ocesos educativos, su proyección sobre el área total de Ia naci
(5n y f3ii importância para "1 mejora^iiento de los indivii'iuos, de todas Ias esfG_
ras sociales, justifican plenamente que sp&gt;'?n soraetidos a este tratmiento a
fin de imprimirles el dinamismo de que carecen y que constituve una de Ias razones de su jnercia.
■^n este artículo pretendemos exbosax al:runas ideas sobre el planeamien
to de I05 servicios bibliotecários y dar,^en cierte, medida, respuesta a Ias
pre/^untas, formulais por i^'^annheim, limitando el campo, desde luo,';;o, a Ia esfera
senalada,
1.

l^S^.F'MA
IJx SITlI.\niO¥ \r:'T'T.L\L
Las 8-ctividades bibliotec.vxias on Ia mayoría !^e los 'ps-íf^os de Ia -unérica La.tina se han desarrollado, y se nstán desarrollando, sobre Ia base de bi
bliotecas que llevan a cabo sus tareas en forma individual sin oue estén respaldadas, salvo mixy conta/Ias excepciones, por medidas de cai^ácter administrativo que coordinen o centralicen los sevicios dQ aquell-as que por sus objeti».-»*
vos comunes o nus semej-anzas lo .iustifiquen, "^1 establecim.iento, organización
y funcionaíniento de bibliotecas no se han ajustado, hasta Ia fecha, a planes
previamente establecidos. ""^l pro.íjreso más sifgriificativo se re."-istra en la,s que
responden a los exi'j'entes requii-imientos de una actividad determinada., sobre
todo en los cánpos de Ias bibliotecas especialiíiadas. "*^1 mejoraxniento y extensidn do los servicios bibliotGca,x'ios, en los diferentes niA^^eles de Ia ensenanaa, no está {^ener.almf^nte relacionado con el desarrolo de Ia educacián. Salvo
alfTunas excepciones, Ias biblioter-as púbic.as no consti.tuyen sistem.as centrali«
aados, "n síntesis. Ia extensión y .mejo.rajüiento de los servicios bibliotecaxi03, en sus diferentes niveles y tipos, no forma parte de Ia política educ3.tiva
nacional, ni responrie .9.. una pl.anificación previamente estructurada.
Consecuencia de este est'uio de cosas es «1 lento desoarrollo de los ser
vicios en rolación con Ia poblacién alfabetizada, 1,?-, f,?lta de presupuestos ade
cuados para el pro-'^eso de tales servicios y Ia ■ -.usenci.a cie un pl.an que tienda
a aumentar los rectixsos disponibles en rei lei6n con el crecimiento y l.as ní^co^í»
sid3,des de Ia población a.lfo.br&gt;tizada cc.paz de leer.
^1, 1

.■D-^SVIcTC'JIi.lCTO'T
T.' ?0LT.1.'ICf. ''■'TiVC,:''VTfL
LOS n^uYinios Bi^'Lio^rC' -.iios

COi'T "^L D^Sn-íOLLO

n Ia, casi totali.'io,d de, los países latino:.iinericanos los servicios bibliotec'r-'jrios no haji sid.o incli3Ídos d.entr-p de los planes d.e Ia política ed.ucati
va n.acional. Las oficin.as de p''.áneainiento intefral de Ia educaeión, croTíl.as úl
tim.'jjiiento en muclios d.e estos p.aíses, t-ampoco incluyen en sus planes de trabajo'
o^por lo menos '^n Ia presentación de t.alos planes, '^l des.arrollo de dichos s-;r
vicios. La literatura -.n.ás reciento dada a conocer sobre el planeamiento de Ia"
Digitalizado
^gentilmente por:

]_'5

16

11

l'i

�P.2
educt^-ción y de Ir.', rdinin.istración í^eneral de ].a nducación, no â.a r,l dosc-rrol
Io y extengión de lor&gt; servicios bibliotecários jnrarquia de tern-a para por
considerado &lt;^ntrG Ias provisionos destinada?- .a ^--loiorar y extender Ia educacidn en í^eneral.
L nu/^stro antonder se comete así una omisi^n que gravita lastimosT,/nente sobre el resultado dei proceso educ.ativo. Las■ estadísticas educacio-nales latinoam^ricaniâs senalan los si,™i':'ntes heclios; "De una poblaci6n en
ede.d escolar obli^atoria de 36.000.000 de habitó:j\tes solo concurren a Ia e__s_
cuela primaria 25.000.000 do ninos, Io que determina un índice de analfabetismo e-stiraaío en im 40^
l?- población de 15 anos y más, en los censos
de 1950. Pero es altomente interessante estimar el valor de Ia educación impo-rtida a esos 25,000.000 de ninos. "1 t(^rmino "nedio de Ia esclaridad en Ia
.'iiTi-^rica Latina es aproximadamente de 2,5 a 5 anos de ensenanna primaria apro
bados. '^n países como Pananá, que acusa uno de los más sitos índices de peri.ianencia de los educendos en el ciclo primário, sólo terminan esta etapa de
Ia --^ducación el 50*^
los matriculados en el primer ano y este índice no al_
canza, para el tc5t3J. de los países latinoamericonos, el 20^'. ""n consecuencia,
una tT^'an parte de Ia población alfabetizada de l''^- .iinérica Latina acusa nive~
les sum.:Hinente ba.ios dc prepsración escolar y muchos de sus inte.^rantes a los
poços oiios de haber deja-^o Ias aulas, podrícn- ser consideriados, atinque Ias
estadísticas así no Io re;&lt;?-ÍHtren, como analfabetos.
Si consider'i-nos ahora. ] as personas mayores de 25 anos que heji cursado total o parcialmente Ia ensenan^s, media, vemos oue Ias cifras fluctúan si
rededor dei
Ici población. ^s decir, q\ie aun en el mejor de los casos5
Ia -jD^rica Latina, con una x^oblación estimada en 1959
190.000.000 de habitantes, no dispone de más de unos 2.500.000 de r^ersonas con ensonanaa secundari.a total a prrci.al. "^n el vértice de esta pirâmide educativa, podemos observar que sólo &lt;^1 0,4 por ciento de Ia pobl3.ci6n ha curs.?xl.o "studios universitários, o ha llovado a cp.bo '^J.OT.mos rios de estúdio en est"^. fase do su preparación, Io que permite re.ristrar un máximo de 800.000 personas con ef^ucaci6n universitária.
1. 2

BIHI"?ICTOW D^L "'^ST'.DO

"^L T^ROC'^OO POST-^SGOL'.R

■*^1 esfuerso educativo de Ia
mayoi-ía de los países latinoamericn/nos, fin?liaa en el mismo mofiento en'oue el educando de,ja, las aulas. Desde e^
te raismo insta-nte. Ia acción educativa,, en Ia forma en
está actualmente o
or.í^anizada, se desentiende práticami^inte dei indivíduo que ha formado y este
se entrega a sus taroas cotidianas, transformando se en muchos ca,sos, como ya
Io hemos senalado, en analfabeto.
^sto, situa.ci6n desfavorable se ori-'-^ina esencialmente por dos razones:
a) Io. encuela no orea "n el alumno el hábito de l.a lectura, no dispone de adecuadas bibliotecas escol^'res ni dnrcrrolla una conciencia en el educando s_o
bre Ia iraportancio, que tienen p.?ra su vida de adulto los recursos de Ia documentaoión; y b) no existen Ias bibliotecas necesarias ni en mjm:ero ni en co.li
d"óà, para atender Ias necesidades de Ia población adulta y Ias pecas que act^
almente funcionan no prestan siempre efjc.aces servicios en relación con Ia e~
ducación de adultos,
"1 impacto de este estado de cosas sobre el verdadero nivel educativo
nacional es de consecuencias ,graves: desde el punto de vista de Ia economia
nacional cabría ev?d.uar los resultados y estimar el beneficio real do la.s inversiones de una política educativa que absorbe u.na porte importante de l.as
rentas dei país y que debido o. Ias condiciones -intes senaladas permite el retorno al ahr.lfabetismo de un porcentaje elevado de los adolescentes in cuya
educación se han invertido sii'^ificativos recursos econômicos.
Sobre csta situación y sobre sus consecuenc-í as par*'. Ia economia nacio
nal creomos conveniente recoger Ia experiencia y los puntos de vista de los ■■
proprios educadores. Para tal fin nos velemos de un informe dei senor Júlio
Castro, pedago.í^o \irugu.ayoj reproducido en el folleto "'^1 proyecto principal
dò
tpf 'ifjCO píil:*a lá /isóriloa Iiíltina".
"T.'^jabi^n Ia acción limitada de Ia escuela rroduoo análo.o:as consecuen»
cia» (t-e refierê al analfabetismo en 1" población adulta), '"n une, encu'-^str,
por mnestr*as efßctuad.a
el tTru!Tuay&gt; pai-a comprobnr en los adultos los resul
tí^^dôs de Ia labor do una esóuelâ de un rancherío, en Ia cu"l se estudió *^1 ni
yel.de Gfcnocimientos do los.'-&gt;x aluamos,que ,habí:^n asistido a Ia misrne. durante
varao.'i i'nosj so obtuvieron Ion .cesultados siCT.ii-'^ntes:

Digitalizado
-gentilmente por:

J^SUUJ

�P. 3
"Los 61 :iliimnos cn cu^stión h'-n 11'^n.ado on conjunto 197 ciirsos nn
l^r. --no, vcJ-G docir quo c?/!?- uno ostnvo, on prom^^dio, tros oiios y cunxto '
r^n os?, clr.so.
Do 12 do i^llos no pudimoo dotormin'-.r su..r içrcVos de conociniiontos
r.ctiialos; do los 49 rogtmtoR, sí.
Do opos 49} 9 loon j ':'scri'bGn bion. Tioni^n muy poco qr,o loor y noani
pimr.s fíriwncias on cui,nto
r-scrlhir, paro Io hT,cen sin
como
puode hacorlo un nino do 5® o AS 'vno oscolar. Of^ns.titaiynn ^1 1^' de los
■■,lr,innos dn 1'.', '^kcuoIo, riir",l. Ot:ros 1^
l^on y oscribon. "st'^ "-xpon-.&lt;i"
quioiro docir quo Io h-c^n si ti^non nocosid d, con osfuorzo y vonclnndo rosi_s
toncias. "^n ollos 1^: ogcritur" y Ic, l.octur", son ■letividrides oxcopcion-ilos, r.
Ias quo riDP'l "n sói o on muy ospocirles situacionos: í^or un bjlloto quo roci«
bon o oscribirlo - lotr". iloriblo y ortof^r.vfío. rncrquic.", - si tionon quo '-"n.vir.'xlo, "^stos quo ''?,pon:-,3 sn^^on'' son -^1 3'^'«
láltimo ou-.d.c.n los quo nox.sj_
bon nad'i» La -wayorla no oon croocos ni do trr.aar 'oI ^ar^.ho.to dn su. firnr,. No
loon, no oscriben, no puodcn sacr unn ouontn, oscrit?;,. Son 22 y formoji ol 445^&gt;
Todos concurrioron
l^'- osciioln, y cunplioron, ostos 22 on conjunto, 126 curSOS •"^SGol ",ros. "^s docir, p.ora hoy no sabor nnda,
.*'^C"nRCT;''' "II L'.
GPíGO ; TOS Y "'RDTO, como proraodio".
Por otrn p''.,rto, on un rrtíoulo .'ipcrocido, on "Tiors-Wondo" (3)5 IBort
P. 'Toßolit^ oxpror!."_ o;u.o "ol dosorrollo do Ir. onson^nzo. pririaria tiono ofocto
on prirnor lu;fT.':.r robro ol nivol d.o consuno do uno poblrición más quo sobro su
incroraonto do producción".
• Considorraido los nivolos od.uc.'-.tivos l:;:tinor'raoricon.os y tsniondo on
cuont:'. 'los ,jT?icios íintoriornonto ríionoionados, todos Iob osfurrzos quo so com
promot.ui p^.r.:. au'^ontar Ia oscolarid,-,d y po/ri "fr^cilitor c los j,dultos oport«nid.T.do do "utcducición
tr^.vis do oficiontos sorvicios bibliotocrrios ton~
dran sigtiific'-vdo no sólo p^r'^ ol 'lu.n'^nto do consumo, sino, Io quo os muy importanto, incidirá, on 1" modido, quo "Icrnco osto. o^ntoodueoxión, on ol .mismo dosorrollo do Ia producción.
Contra Io. oairmación cantorior^ionto oxpuoBto&gt; do ouo.l.-^s oscuolas pri-i
mo,rias, socimdari.ia y ospoci.aloB no fornan on ol olumno ol h.^.bito do loctura
y do quo ^1 "st-,do no proporcion" un adocuado y "ficionto sorvido bibliotocario,
'"iponorso doe .■■r5u.fn:--ntos quo tionon, on vnrdad, un si^iflc,ati~
vo valor, "^n primor lu:'"rar, so pn.od.o d.ocir quo c.-ciston bibliotocas, y quo ol
Estado ostiu'., fondos pa^^a su funclon.-jnionto, '^sto no puodo sor no^^do» "'odomos on cojnbio rjostonor, quo ogtas bibliotcòo,s son insufiçiontos, quo no sicnpro ost'n dotodo.3 do personal co.pacitad-o p-ir*, ].os .finos quo "ll.-xs dobon al
crnsor, quo suß coloccion^^o do libros no rofípondon, '^^n t.-^d.os lös co.sos, a 1 s
oxi,í^oncias do l'&gt;s cowunid:.do3 •:cturJ.o&lt;! y quo una i^an p'"rto do Ia poblaciôn»
no solo niral 5 sino t'-rabj f'^n \irb-.na, no dispono do "^shos orao.nismos on mímoro
y on calid^d •ad''"cuo.dos. '""n im traijt-.jo antorior titul-'do "La ■Bibliotocolo'":lo.
Latino:\Tncric:ini" (4) hiciri,on 'jn cálculo baso.do '^n los servicios bibliotoc.iri
os do los p':.ísos quo han loí^o-.do '.'Iton nivolos dn oficioncia y los rociirsos
actu.alos con qu-; cu.ontr:,n los paísos lo.tino.^uioricojios. Sobro Io. bo-s'' do Io. p_o
bl-'.ci6n nlfo.b--tJ.zid.c,, sonalojios osto.s nocosido.dos improsionantos; p',ro, dotar
do sorvicios bibliotoc'^rioB r.d.oouad.o3 a l.a '■•ctual población o,lf-ibotisio/i ^, Ir,
Araorj.ca Latina roquoriría, ndomás do los rocursos oxistontos, 242,000.000 do
voluirionos I.512.5II m^'^tros cuo.drados do .:.lmaconos p,af-o. dopositor Ias colocc^ .
onos bibliOi^áficv,fl y 54*000 bibliotocarios.
'^n sof'^ndo lu,;:.ar sn podrá mrjiifostar quo lä,3 oxifjoncias actuodos do
1p, od.uco.ción público, y los rocursos roquoridos uo.ra s.atinfaccr Ias nqcosidados dol crocirnionto vo-'fcto.tivo do l.a pO.^Sl.ación, no porraiton o,l ''^stádo prostar
Ia dobidc, ,?,t-&gt;ncion a "sio problnna. Y
rasonamônto os -acoptablo» puos son
bion òonocidos los osfuoraos r|uc l.lovoii z c'::?:'0 los ^''obiomos p-^ra suporor os- "
to ostodo do co;f,r;,s y ,"l fláricit do los rosursos doâtinados a oxtondoi* -7/ 0.
joroj.- Ia pd.i.Tco.cíôri publico.',
V
Sin embargo-, soria dosdn todo puntó do vista in toro santo ponsor dn- Ias
'V'ont ,jas ou- podrí^-n õbtonorso y nn -&gt;l oltó porconto.jo q-áo -nodi'jran
recurso,*5 invertidos on 1 rs -.ctu-al-^s ompro3?.,s 'di.i.c",tiv":s', si lòs a-Iriinnós quo p-r-jr; o"!! do lo'.s c st abi o cimionto s rduco.ci'on-.'.l'^P ost'uvioran cap'-.c'ita~
dos po.ra ut:llÍ9;o,r oorv.ició's bibliotoç",rio3 ostructuradòs intoliirnntf^'montn po.-.
ía capitrJ.iz.ar y auin^ntat l ". cduc "ción quo 1'o's ciÜd~d.anos hayon rocibido o'h

\ Digitalizado
-gentilmente por:

]_'4

15

16

11

l'í

�un sistoma -^duc^tivo
lis car.act-^ristic'vs d"^! Intinoam^-ric^no, Los r^sul^
ts,dos sor£"Ji alt?3monto s'\tisfactorios y quizá sorprf^tidrnt'^s.
to-^os Tiod^s
-^s 'ísto un ^■•sp'^cto d"! ^roc^so -duar.tivo, g-^n-^r-ln^ntr d-'SC'uid'^do, quo bi^n
valo 1^. p'na considor':r y ni^dit^r,
2,
2. 1

LOPi

Y LiL0§

^.nTC'T jT'*'L
Y ■^0-'T^TLTD.':.D^3

"^Tt^LIOT^O V^TOS i
T)'" PT, V'Nr^.V'TT'^T^O

Los servidos bibliotecários, t.".nto oomo In. "duc^.ción, -ptí.n dostin"dos " incidir "n •■^1 inr^ividuo d'^pd'"' -^1 kind,^r.^"rt'^n h/^st" los "oroc^sos post-univ-Tsit^rios»
otrns n".l?.'bras» af'^cta " todos los mi-'^'nbros do
If». soci'^«^"'^ ind"p-^ndi-nt»'n'-'nto d'^ sn ■-•d-^d, cfD'icid'^d y ocnp^ción. '^n '^sta
coinpl'\');a y v^ri-'da ß:p.'n'-&gt;, d'"' activid'^.d'^s y r"'sponsa'bilid'^d'^s 1':'. bibliot^colo
g'ia ha dividid.o sus s"rviGios por .Trupos d'' nctivid^d/^s o nfini(iados, Io
qU'^ ■o'"r'^ito formiil-ar Ia si/rui^^nto 'Sistinción; a) bibliotecas infantilí~-s y
f^scol"X"s&gt; b) bi.bliotnc?.8 da i'^stablocimi^ntos d^ '^ns'^nanz?. sacundaria y vo
cacional, c) bibliot-^cas púb]icas, d) bibliot'^cs univorsitarias y n) bibl_i
ot"cas '~'sp'''cializadí^s. "0-ntro dn Ias diAi'isionos d) y o) , pu'^d^n ubicarso c_i
"■rtos "'sp"ct0s particul —f^s df^ Ia bibliotacolo?ría talos como los cantros d'"^
docura^'^ntacion. Por otrr p 'rto, »^n paísns como los'l?-tinoatn'^ricanos, y on Ia
frran mayoría dr^ ""lios, ai concopto do bibliotocc, pública abarc? tambi6n a i.
Ias bibliot'^c^.s na^cional'^s aunquo "^stas mantong?Ji, r-ntro sus objotivos, lafunción ^rirrif^ra da adriinistr'ir y cons-r-rvar Ia producción biblio.íjrlfic-a dol
país o Ia r-^lativ-a ■t. f^l.
P-ara los fin''-s d'^l plan'-'^.mi"ntos, y t'^ni^ndo --n cu'^nta Ia inisma
tructura d-"' Ia -^duc^ción -^n los divrsos países latino^jnaric^.nos, psjc^co
convoni^nto y h-^st-" n'^cnsario, h-ac^r dos •^and'^s prupos do sovicios bibliot-^carios los qi-ia dabor:."n sor sstÍTnixlo.
TRTTPO 1: bibliot-^c" s da los asta.blncimi^ntos do "•nsonanza primaria, s-"cund'",ri-a y "sp'^cinl más Ias bibliotecas nacional-'^s y públi
cas.
GRTtpO 2; bibliot'^cas universitárias, centros d^ docam-^ntación y
bibliotocas ■;spi-ci?liz"drs.
'^,u"'d''n ''sí dolimitndos dos CT-andns campos quo r^spondon, '^n Io, mayoría do los casos, -a In .autorid.ad -administr.ativo do Ia cu.al d-^pondon, pTmitiondo, on consacu 'ncia, coraproin-^^tor m.^did.V-s da pl-^noominnto sin i-ntabl?.^
conflictos ontro l.os autorid-adi^s -'"dninistrativas qu': r^prulan t ^l'^s sorvidos"^n consocuoncio, los sorvidos bibliot-^carios doborían pl^no-arso d^
tal m'ijir^r":- qu^ los ind.ic.dos cn "1 ■orimrr r?^rupos so conc-'"'ntraran '^n los ininist^rios do ■"•ducad'^in y on Ias propi^.s oficinas dcl plan^amianto int-^a-ral
d'-^ jo "duc-'-.ciön, y, los s^g^j^dos, '-n Iris univ^rs^c] d.-^s
insti tucion^-^s do
e-nsonanza o do "ctividad su-oorior.
"n -^sto •:~rtículo nos ro-firimos '^s^ncíficTiT^nt-'^ o-l ■primor caso, r.nnqu^ Ias ido-s qtxo aqui
consip^ian puod-^n sorvir, con Ias adaptacion-'»s noca^-ri-o.s, para pl an'" ar Ias actividad^g bibliot'^ca.ri.as do los '• stablociniiontos do "nsonanz' su.pori-or y do Ias doTy^ndonci.as y orffaniza.cion'^s asp^cializadas. (5)
2. ?

'a'^T^■nTjo' niOfT

pT''^--"'',Ton^f^-\'PTO ■') C -^OO "0'^

TiTj'TTpT^'i.Toa T)'O

■^1 obi'''tivo os^nci-al do l'^- a.ctividaxl bibliot"c.ari-a os cro-ar Ias cori
didon'^s nocosarias p^ra quf^ »"l individuo disponf'^a '"n "d tnom^nto oportuno
dol rnatori.al do l-'ctura, .adocua.do ant^ uno. nac^sidad d^torminíida,. "■'or Io tan
to, '"»l T)lanoa.mionto dn los servidos bibliotocarios d^^b" astor dirigido a
4 ' ,
alcanzar ta,l fin aprov^chando '1 m-^yimo los r--^cursos hua-nos y matorial^s
disponiblos. ato so trata pu-.s do altorar o modificar Ias m'-tae- fimlrs do
1-a bibliot^coln^ía, sino simpl'^monto do ordonT los '"sfuorzos y ajust-'^r los
rocursos para Ia cons-^cución pl'^&gt;n-a y total do t^l^s motas.
Por otra parto, oi plano arai ^nto pormito dofinir con mayor "xa^ctitud
y pr^cisión los ob.j^-tivos quo dobo -a,lca-nz-"r Ia cctividad bibliot-^caria r^n
r^laciín con Ia política -'ducativa dol '^stcdo y con 1 :- ori"ntación d^l d"so.
rrollo oconómico y social dol país. La a.d'^ptadön do los sorvicios biblioto

cm

1

Digitalizado
-gentilmente por:

I Sc a n
Syst em
14

15

16

17

lí

�c".rios ^ l.'iö n'^c^ si d'd "'S qu"
y
los finr-s qu-^ tt rsi"-u- ~1 p.^ís
t-n su d-sarrollo fr.-'nr^Trl, rs otr-^ do l?.s -notr.s dcl pl.-ji'-ami'^nto --do tril-ís
S'~rvici')s.
'.dom-ls, ''1 pl?.T''''.'ni-^nto do l'"s sorvicios "biblintocorios, cuondo
mt!, parto
pl-r.^^a^innto
do Io '^ducocion, p^-imito "stohl'^cor los
m-H.odos y l '.s -ooutos do tro,bo,jo odoci.i^do-s -oar", incorporo-r Iog recursos do
Ir. bibliot-^coloí^ío i los procosos -duc^tivos n"ci.on^l'-s, y por Io tontç,
a otor,ç^or o. los sorvidos bibliot"c-.rios uno, importont'^ fu^.ción ■'^n Ia continuación dol rjroc^so rxorrn':^! oducativo qii' oi "stodo ofr'~'co o trovós d" ].o
"-nsonanz-^ prim-^r.i r,, s-^cund-ria y ospnciol.
"^1 plon'^arai'-^nto do los norvicios blbliot'^corios a trav's do invostigacionr^s apropiodas, do -stidísticas '-^duc^tivas y bibliotocaris, do '^nour;^
sto,s y ontudios "^spociojos, p'^rroit-. ontim-^j' con oxactitud los r-^ciirsos huiT&gt;_a
nos y ina,torial'^s oyisfntos y Ia utili-zación racional do tal'^s rocursos.
bro l- b^ so do dichos •'^studios
invosti/^'-.ci'inoB, -1 pi-no-.rninntos conduco
ai ost ••,blicimi'"'nto dr planas a corto, rr.'^dio.n.o y lorgo pi azo pr.ra, robas^.r 1
los obj'-'tivos s^n.al•^dos a Io o.Gtividad bibliotrcria.. "^stos mismos i^studios,
Ia dot'-nr.inacion de lo-s noc-!SÍdrdos nfosontos y laß provi sionos fiJturas,
pormiton ostablocor Ias bolsos por'' oi f j.n nci.o.rni "-^to do los sorvidos biblio
t-^carios y Io, cro-^ci-^n do lan '^st-'do d^ cond'^ncia "^n l'-' opini^n mlblic
dianto \;no Inf'^nación '^d''C''jo.do. nu'^ apoy^ y ha.i^o riosibl-^ Ia obtorici'^n td^uIotina d."^ '■fjos r'-Gur^'os, t^nto ^•.i '^stos orovi'^nr^n on su totalis'-d d'^l '^stodo,
0 do -^sto V ].•; contribuoión oriva-lo, s^'^min s^-^n Ias c'^r^ct'-'risticas po.rti cular-^s do
p-^.ís '^n mataria do fin^nd^.d'in do tol-s octividodos.
último, -1 ■Dlan'^atTii'-nto c'^^.st'i.tuyo -1 c^mino rn-'s of'icaa p^r.o, quo
los s'^rvicios bibliot-c''.rios s-&gt; incorroron a l-, alta "oolítico •-ducativa dol
po.is y ^lor-^ qu- onuT'n, ol nlvol quo nos oov.p", l^.s iin-Dort^nt-^s fiinoioa'^s ■'*
do cornpl~n'"'Pt'^r los T)r0Ci"S0s '^dnc':'.':ivos v d'^ STvir d" bas'"&gt; p-ra la autoodu™
C''ci:5n do l",s comunidrd.os "1 faboti.siodas.
2. 5

■'""fOS TV^L pT • vT-'_"'TT"^'Tr|iQ f^TPT.TO'r^C' ^TO

.'icopto,da In nocosidad y la comi^^ni^nci.d" la plo-nific "'ción do los
sorvidos bii^liot'c "rios, ■"l oriTi'^r nroblora"! a rogolv^'-r sor.'l lo constituci■•'■n do los oriP^an;i smos -ncoT"y''d.-^s do ponor 'n prátic.^- tal'-s ido'^s, os docir,
or^o,nizar las doTr^ndoncics o.dniinirtrativ" s y t-^cnicas qu"" pormiton, ^"^n primor t'^mino, ll.-'var '• c"bo los "stndios y Irs-i.nvostirtacioT"s relativas al
pr 'ipio p] anaaTni'-ntos, y, on s"»iriindo
, lo.s '^ncrr.f^adas do •■^.iucutar y po"i^r on vi.^^'nci ' los pl'\n^s olo.borodos.
2. 3,1

OFTOX-'r. T)T^ ~T/ ■■T^.-viTT^'TrpQ

""n los paisos
dispon"-n da^ o'^ioinos ^^ostinadas a.l pl-^n'^'^i^i'^nto
intoo'ral do l- •■:duca&gt;,ci6n, l'^.s funcion'-s pr jpi."s dol planoojni''pto r]o los sorvicios bibliot■^co.riOS dobor'^ji sor incorporadas a lo,s quo '"^stas ya roo.li'^o.n.
P'jr.a ollo, y -D.'.ra asO;'^.r"j: ol óxito do lo, ompr^^sa, sorá n-'-cs^xio contor co^i
porsonol colificado on cuostioncs bibliotocj-ias, "d/^m^^.s do los técnicos y
oxp'"-rtos on p3:*Qbloino.s -'du.catj.vos, od:ninxstro,tivos y "conomicos, '^n po,isos v"
dondo no oxistioro.n t:Jos facilidod.os, ha do cr^orso' una oficino, dostino-da
al pl'.n'^'-jaionto do los sorvicios bibliot^co/rios
i'i. qn.'-' oo dobor.! o-dscribir
ol p'rrson'",! c'J.if'icado ya, n3""Mcionod,o,
--.sofrurar la. oficaci;' d" sus roconondo.cionos, "ota oficina ha d.o •'«star diroctrvnonto rol".cion"da con los or^a-nistn.os t'~cnio.os dol ''^ini.storio do ''"'duco.cion y ^n forr'iai, tal qu"^
lo o.so^i^r"
una "uisto T)^'Tti.dT&gt;o.ci6n "n 1 ~s la.^ior-T ouo s"^ ll"'von a c^bo "■n ■'"■''lacD.ín con
la ".Ita politic orlticativ^ do 1n'^.ci'5n.
2, 3.2

oyjqT-^' T" ^."T^qTTqTQT^

■^1 nropósito rlol plan'""T3Í'''nto ^s ''stimular, rio acuordo con n^ut'^.s
proviniionto d.ot'^roin''das, 1' "-xt'-nsiin y ""1 nr^joro'Tii.'^nto do los sorvidos ^ ■■
'^ibliot"GTios on rrdación oon ^1 d'"sarr'"'llo ■"d.uc^ti-'T'o, soci "1 y oconómico
d'^l u"is. "^or lo tanto, su funci^n consisto ^n t-^^co^i^ndar la "".cción raós •
opropiado, para olco^zar los obj-^tivos sonal.odos. T" r'^-alizadön do los proyoctos -"^lo-boradog c^np-^to, por co-''Si:'nii"nt'', o los ór^anos do -jucuciín. '"n
muchos "oaisos, ostos or,qro,nd,sinos "^vist-^n como parto int'-Mrranto dol propio 'fi

I Digitalizado
-gentilmente por:

]_'5

16

11

l'i

�P. b
nj.Gt'^rio í'..-! "'lue ci% o conio inati tu.cion.'^s ind"T)'^ridinnt''s, njnn.w r^l^.cion;^
d"s Ci-in t'-l
rauy poças nn.cion("s, sin "n'b'ri'o, ''stos
-".sum-'n Ia TosnonH-bilidad da •"'stimulT y dos.^rrollnr los sorvicios bibliotecários -^n to'i'^s lof! nivolos q.uc no^^ ocu-oan. "or lo tnnto os indisp^nsnblG
dispon-^r dn una unid'^-d administrativa i^nccx-rrada d.'^ la '^.jncución do los proyoctor. r)r"r»''.r''d.os por la oficina, d-^ plan^arai-nt'^, "unqua -'.rribas oficinas, las
da pl?.n^a^i'-nto y d.a ojociici6n pu'^d'^n *^orinn.r •cj^to d-^ nn" sola unidad. tócnica administrativa, con una clara y bi'^n d'^fin'''da dolimitación do sus ros«
pon 3 ?bilid ado s.
2. 4

B..S"S D^L
"^nLioT^n .lios

ir LOS '"i'^RVTCIOS

■^1 pl-n-&gt;aíni "^nto do los sorvidos bibliot-'C-rios, n,l nivol do lo.s
bibliot-'G'-.s ■■'scoItos, do -nsonanza m"dia y rst)'&gt;cial y dr~ Ias bibliotecas
publicas, d'^b'^ra. brxs-rso ''^n los si,rui"nto puntosj
1) tondonci.as y obiotivos do 1". '"ducación nacional,
2) poblaci-^n alf-b-^tizada, su ostructura y donmic provist^«
3) n^c^sidVodas dol cuadro do l'"- oconomía nacional.
Si ~copt'^'n.■^s i'T T)r-^nisa d" qi.io l'-is s'^rvicios bibliotoc^ri os constituyon un complaTn.onta y.una o-:tonsiín d.n los procosos '^d.uc^tivos do la naci6n, ol plano"ini-^nto do los sorvicios bibliotocarios doboró oonsidorar, on
prinor t'^roiino las tondonci-s y obioti-'-os d'^ tal--s 'Droc^sos oduc^tivos, Qon
viono aclo-ror, p'".r.:. evitar int^i^pr^^^t^xionos '^rr&lt;5n'\as5 qu"' no so prot'^nd'j
dosvirtuo.r ol principio do ouo una bibliotoca c-natitnyo un lufrar do libro
aacsso dond^' ol individuo" tidno la oportunidad do form-^rso unr idoa objotiv.a do los hochos y '■nriquocor su cultura a ti":.vós do uri", infor^nación biblio
f^rí.iic". libromantc soloccionada. Solninanto so nrotondc sonalar í", nocosidad
do QUO ol ol "n'^'^mirnto de Ics sorvicios bibliot^corios considoro Ias t-^ndon
cias y objotivos do la od.ucación nacionol a fin do quo las "bibliotecas, an 1
los nivol^s qu-, nos '^cupan, pu^dan sumini?tr:r ^n
sistorn'tica v oportuna "1 matori^J. biblio^T^.fico y l"'s sor^^icios indisp^nsoblos ■p'^ra b^cer
nás af-&gt;ctivo la T""bor do la "scuol«, y d^l .^ducador compl"-le^fjido o st a 1"bor con adocuadas l^cturas supl'-Tnentari'^s.
■^1 '■^etudio da Ias ci'^^r^s quo "rro.i i, lo, pobloción alfabotizada y la
ostructura, quo ha do ton^r rs-", pobl-cidn on anos v-nidoros, osp^cialraontc nn
lo r'^l"tivo a la oscol^xidad, -~s un factor do suma Import-ncio, -n '1 plan-^anii-nto d,a los s~rvicios bibliot-carips.
Lo.3 nec^sid-^dos dol cua.dro do lo. "conorala nacional ti''non una incidonci.\ muy sigTiificativa para ri pl^n~-'mi-^nto d.o l^s sorvicios bibliotoco-ri i
os. Si bi.-n os ciorto quo los plan^^s oductivos prov'n t-lo-s noc-^sidr/ios y
qun 1."' político, oducativa. n':,cion'\l so bar."in ,gra.n p:.rt-: on satisfacorlas,
no -;s ra'-n.&gt;s ciorto qu-^ la actividoá bibliotocaria, on su principa.1 función
do f■■•vor'''cor ol rae,jor'^.mionto
la "ducaci^n pública, a tro,v''s do la auto'~duc.:.ci6n d^l individuo, no pu^do fl^sconocor, a rios.w.i do llovar a-,c'-"&lt;"'o una
acci6n dosvinculada con los vordadoros int'^-r'^s'^s do la, comunidad, lo,s vit?/1-^s nocasid."d:^s y caract-^rísticas d-^l cuadro do la ■conomía nacionil.
''odida.s d^ caráctor s''.;cial t-'J.os como 1^ roducci-.^n d'"" Ias horas scmanalos d.o trabajo, aumonto d.o los n-ríodós do vacaci^nos, -^tc. , incromontan
Ias posibilicadoí? do acci^^in do l",s bibliotecas» L"" t"ndoncia, a l'i industrialización, Ias cxactorísticr s do t ri proc-'so, l",s n":cosid"d.os'do mano do o„
bra. calificad-a, 1 d-^sarrollo y racjoroni'^nto do l.s rrtos •vnías, otc., son
factor"'3 do la '"C";nemf.n, naciona.l do v^lor nf^ra la jri^^ntr.ción do los sorvicios bibliot.'T, rrios, para la sol "cci6n dol -na.toriai bibliográfico y para l':,
propia capo.cit-ción dol porsonal encarnado do adip.inistrar íos sorvicios.
3«

T^-GNIC.':

' "0'^ IjOS S"^HVTnTOS

.RIOS

-&gt;1 procoso do fonnulación do un p3 an tar.dir.nto a acolor-.r ^1 dos_o
rrollo y rac,ior'-jnionto do los sorvicios biblictocarios, net" fin-'l íTol plano"
mionto d.o talos F.O:rvi.cios, doborán cumpiirso Ias sipoji^ntes
l) Consulta do le oxnorioncia acujnul'd."; 2) ""i.iación do l'^s obiotivos quo dobon 1'2_
.■^rarso; 3) ""'studio do los rocu.rsos orristont'-s; 4) ""o^tudic do Ias nocesid^dcs
y su valcración '"conómic"; |5) "^ex..-v;ul-~.ci'^n dol pl^n y 6) - in'"nci'"T"iento do
los sorvicn.os bibliot-crios. "Do inmodi^to '■'f.rocomos "i^rvnas consid'ro.cionos

Digitalizado
-gentilmente por:

�P.7
sobre c d"', imo dc estos puntos.
3. 1

COTA "D" Li.

:.CTJT./rTTL "O/.

' '

C )mo t'i.rnn, pr'^vi'-,
todo tr^^b^.jo d"^ pl'^.n'^'^.Tiionto, d'^bor", G'jnsult".r~
SG 1'^, '"iyporionci'^7:j,sto-ntr. s-^bro ol p'-^rticxil-ir v
].-, v'z, cnsidorT l:.s
opinion-s dc '"s'0nci''-list",s -ut'ria^-dos sobrr&gt; los cuostion^s nropios dol pl_2
n-^-.rnionto, '^n tol sontido convondr', tomor conociraionto do los, dcb'^-tos y ro~
coaondocior/-s formul-^.dos on lo,s rounionos profnsiono.lcs on quo estos tom'".s
u otros sGraf\jo,ntos so hoyoji ostudiodo; consultor los puntos do visto do bibliot"^C"rios5 pod^ga|5^os, socióloi^ros, oconomist'-.s, otc.; hocor un ostudio com
p-'xotivo do lo.s l-i,boros d.o plnno-^raionto y d.^ d-^s-^rrollo bibliotocorio ll'»~
v-,dos
cobo on otr-.iis poisos; rocopilor los ont^Ciodontos logol':-s n-^cionolos
Y ^xtr^njoros sobro ^1 oroblomo, ~n cu-^sticn.
3. 2

T?IJ.\CIO^T TP lOS .OBJ^TITOS

L0GR....HS"^

-.1 dor corni-^nü") o l.os toro os dol pl^ji-^^ni-^iito, so doboró toner ur.o
dofinici-ín -".rocto y cl^ro do los objotivos quo dobon "Inonzor lor, s'^rvicios
bibliotoGorios, Gin tol'-^s ob.jotivos n" podró ll^vorso o o"bo uno, l"bor oficoz d" pi ono-^!Tii"nto; do ohí sn import~ncio y su -nrioridod. "n su dotormirr^c^'*
ón no s51o so tondr'ji r&gt;n cuo.ato los motos propios quo so Ir osipji.on o,
oc~
tivid^d bibliotocorio., quo por otro'po;rto son bion conocidos por todos los
profosion^.los, sino quo tolos -pot',s dobcr'ji ostor comol"'inontodos y condiciono,dos por los objotivos ■'jonor'vlos quo oi p-ás porsif^io o. trovi^s do sus -eistom^'s •■duc-tivot:
3. 5

■^STI.DIO ."O" IiOG R'ncD'USOvS

Lo dotormin~ción do irts rocursos oxist^ntos, porto osonciol dol plrno'^jnionto do l:is sorvicios bibliotocTios, doboró. sonolor t^.nto '■n oi ordon c
GuontA.to.tivo corai': cuolitotivo, oi núãioro d.o bibliotocos on ■f'uncion.'niort'^ y
su istribución íro-i,o-r',-fico, los "fond.os biblioq^r^fic^s d»" osos institucionos
con un-^ ostinocií^n do sn c^lid/'d fronto o los Goiniinidodos ou" sirvo, "1 ogt_o
do y portononcido los odifioios bibliot ''C-'^j.'ios, cquipos y itiU'^bl^s. T'^inbion
so dobor-^, dotorninor ^i tipo d.o '^r.-çaniso.ción bibliotocorio, l-.s tf^cnicos oni'ploodos y l"s co?:"ctorístÍG"s dol sórvicio pr^st-^do. So doboró r.dcmós ovolu"j", do -.cu-vrdo con su c^.pocidod o -^stud-ios profosion-^l^^-s llovodos o co,bo, -^JL
porsonol quo pr-^sto sorvioios -^n lo-s biblioti-^co.s, closificóndolo por su funciôn --n d.ivors ^s gruposi t-^^cnicos, d.o dir"^coi-5n, inspoctoros, odjninistrotivo
y ■ ^apoci'^J., Con todos ostos ■■^lomontos do .juicio dobo confoccionorso un mopo
bibliotoGorio do l.o n-^ciín.
. '^n osto foso dol plonoorai.'nto do los sorvicios bibliot-corios, d.obo~
ró ostirrcxso ]. . copocid.-A dc los cosos oddtoros po.ro rospondor o. l.os oxigoncios do lo impr".sión do m-.toriol dc locturo, 1 ■&gt;. p"&gt;tonci-,lid..''d. dc I03 librorios, oi ^r&gt;todo dol ip-^rcodo dol libro locol y su conpor-.ción on posibilid.od'^s
y Drocios con r tros norcod^s do poisos produ.ctoros do motori "1 biblicOT-ófico, los rocursDs do l'-'s o^itori-los dol ,7o1.iio:rno, otc. T".mbión s-^ tondi'.o on
cu'mtn, l"^. copocidod do l'i oscuo] os d.o bibliotocorios y sus pl""!!"^? d.o estúdio,
I..0. org^jiizoción do lo profcsión dol bibliotocorio, otc. P'ro llovo,r o co&gt;-o
osto toro o, los plonificjdoros rocurrir.^n
los consos y .0 lo.s ost odísticos
o(3.uc'.tivos y bililiot" corios, y ll'iv.r'^n o c-'bo invostií?: iGion':s ospoci^l^s sobro lo boso do oncuostos, ontrovistos, f^iros do obsorvo,ei6n, otc.
'
■^n O3to os^ccto d'^1 plono'^jmionto sor'^. nocos.-xio ho,cor un cuid.odoso
ostudio do Ir-, 'xl.Tninistro.ción ^■•.GtuoJ, d.c los sorvicios bibliotocorios, dosdo ol
punto do vist ■ do lo, -.dministroci'^n contr.-l. So d.obor-^n tosibi-'m dotormin-ij: con
ox.o.ctitud los aun-s o_uo inviorto ol '"^sto-do on -^l o. ion nocionol, prov.inciol
y raunicip.ol nojro ol ra".ntonimiénto d.o los sorvicios bibliotocorios y "1 monto ^
dc l-,s institucionos priv-d.os.
5. 4

"IS'-'UDIO ".)" L--S ■'ÍTIC'^.SI'0Y FU y.LTOR

*
"^n osto foso d.ol plono-/nionto èo doborln dotorainor los nocosidod.GS
y los problomos do los sorvicios bibliot'-co.rios, "l niv^^l ou'^ nos ocupo-,
con indicición do l".s "lismos,
cr.cto, nodi^n'^ o l'^r.-TO "ol'^zo.

Digitalizado
^gentilmente por:

]_'5

16

11

l'i

�r. 8
L'' sU'ü'', dr^ t^log n-;Cnsid",d^s s-~^ "st'^.bloco cf^tno rns\ilto,do d^l conocími^nto d*: 1 )S r^curs s ".-eisten:tos, dnl -^ntiào di l'\ '-ducci'^n üúbli~
c", do 1-^ t^'id.3nci :, y -.bjntivor. de
'rduc'^.ci-'^n y dc l•^s n-icnsid-^d.'s d.ol
Gir:,dro do
iconorní-', n^r;i''n'^.l,
Li p.rdil-.ción f.n "d' d scol •"'5 "1 m5mT0 do "drltr-G
ntiz'-dor.
y 1"3 c"r'^ct.";ríslic-s
füTvioio rjur so prot-^nd" imp^rtir, crnstituir'^.n
los puntos d-T p-^jrtid". p"r'- -stim-j;' y
l",s nocosid^d.OFj. "n lino^.s
gonorr.lcs, habj'-i- quo c-^nnidT"!"
-ist". ~sti;n"ci6n los si.f^ii'^'.itos r;.spGctoiT: ;^rosup.xor-to P'-r^ l'". oonstrucción o "'.d-pt-.ción dc loc-^l-^s d"Fitinr,doR
■- l-^.s biblicí-^vc^s; costo dol m.?.tnri"'J bibliof^r'.Cico y "■•■'.d.iovi
iraport-^ d'"' l".s r■l!nunnr•^cio1'■s "-1 '-?ríTO:i--.l .•■.r'i,-?:n.-do a ].vs bibliot'^c.''fi y '^-l dr;stini-do
l"". ""xl'iiniBtr'.cion d'*^ los servidos bibliotrcvrios^ co^to do l-^.
for'^'^ciön dol -•"■rso'^'l ^."■.•ofosion^^l, 'M.iyilior y "■.dminiptr^tj.vo n'^C'^sTio
P".v" d^f-s'rroll'^r Ion sorvi.ciosi irnnorto dcT mobil.i"rio, -equipo y trr,nEspor_
t'^5 costo dn 1 •. od-ninint-'-oci'in do los o-rvicios.
Como oons"cijonci''. doj ost-" osti-dio podr - 00:1 f-'ccion'^.rs'^ un mopi.
bi.bliot-^c".:!io d^^ Io ""'.ci.ón, '^n "-l ou'^ ■fvn.ir''n,
nn niv-'l do soliJolo^^os
ido'-j.'^s, lof! r^CTSOS C;i.to ""T!, ;.iotoT"i.'"'. do. bibliotoc^s y do or^otiis "vción do
los r.^rvicios bibliot^corios, d"bcríõ, dispot oi p-.ís.
L'.s t'^cnic-s d-O troho-io oo.r~ llov^i' o
osto po.rto dol plon do
bor'''.n ^st'r bosodos o-n o], "^gtvdio do los t-^ndonci^s y dos^.rrollo íronoroJ.
d.ol p"ís "^n r^].',oión con Io oducoci-ónj Io o&lt;&gt;onoTnío. y •"■1 d"S"rrollo sooi.ol
los tosos dol oro'clini.--nto vo.w.'^t-^,tivo d'^ Io pobl.ooión, los r'^cvursos provis
tos "n 1" plonifi c ocif^n do 1". "^ducoción y '^7 d'-^orrollo ■^conomico o indus
triol d-1 pois.
3. 5

FOT":'"fL'.ciO'j
P7-\i yrL.nnu-myTro
■^.TPT.TOT^Ci.'ilOo

LOS T^vtct.OS

Los os'^^idios y trobojos incluídos on los puntos ""itorioroonto 'Ti^n
cion'dos proporcion ''.n Ioí; inforTPOcioi'! ^s v ontocodontos indisrionsoblos
Io forrauloción dol pl".-n do r..cci6n.
Lo pri-noi-o, rsorto dol -n;] ".n ho, do ost-M- ri'^cos-xr i Ti^oto d'"stino,d.o o
obton^r Io
utilidod do los rocTirsos disponibl-s. J,- scniado, poxtc
dcbor'. dot'^r~iinT 1.: •^yto-psidn y ol no^or"j^ionto do los sorvicios, sobro
Io br,so do plo.n^s do corto, nodio v I-^^títo ■Ico.nce. .'.unouo '1 -"Vinonto do
los rocursos oconórnicos p--ro Io ■•rt'-.-o.sion y t" jor^'^i'-nto d'~ los sorvícios
bibliot-c.rios os CM.ostión inciort". y dopondionto dc voriodos foctoros, so
dobcr-^n fi.jor plo'/jos
Io consocnción f'o l.os objotivos dol pl^ji, ''^stos
ctopos dobor''-n í,cr sonrJ."dos dentro do. limit.^s floriblns, pu..^n s-^rio, impro
^br.blo poder oso.^-.ur .1 quo 1',s ,n"ovision"s d.ol pl onr uinrnto pu.odon cumplirso
con Io o;-.- ctitud o.n o,u". los inis:.i03 ■ou-'"doji sor '• st im": d os.
Tjfomn.]'.oión dol pl-n nxir-o ' n.o los divorsos fo^ctoror' r
intorvio'.ion on ol doír.rrollo do los sorvicios bibliotí^cos "stcion do ".cuordo con
1"S nocosi.d vdos •■•et"-Irxidos v do ].os recursos o-viotontcs.
"n rniroor t-^r^n.ino '^1 plo.n dcbcr'^. provT l^' rofor-^-o, si ollo so ,jus_
tifico, do 1" odHiinT str.oción dc los soovicios '^ibliotocorios. ' fiuí dobor'^n
to^v.rso i nnort^ntor. d"'cisionos an cu-^nto o su -"otru-cturo, ol -stobloci.mion
to do '"io-t^Tri-T c.'.ntr".li'30dns por tipo do bibliot co, o ]o cro-.ción dc uno
r'"d dc biblioti-co pu'd.icas, '^tc.
Tod" ro^o.r"'io dc 1~ .~x1.mir&lt;istr".ción do los sorvicios bibliotecários
troo oporciodo do imiof^i^to, 1 ■, for;^.^ción y cpocitoción d'^l porsonol on
sorvicio. ',m''^^oo •".sp'^ctos d^ Io forraoíjion prof-sionol d-'^bor'n '~st-r pr'^vis-:
i;os on los plonos quo so orop ■r'^n y soró n'^ccsorio 1.'. coop'^r"ción do los
'^scu'^'l-.s do bibliot'^c ■ rios ^"ro l.o obt-^nción d- tnl-ís finos.
■"-■.ro 1.0 ofic'.5! 7:~'docción do los pl^n^s c" trobojo v poro Io evoluo
ción do lo3 r-^oult-^dos "Icnzo-dos con su oplic-.ción, sor;''. indispons-blo
dispon^r do 03t díoticos bibliotoc"'.ii-^s cuy. t'cnico dc cj-:Toil'"'.GÍf5n y utili
z---ci6n dcboró t-r t"'nbi'n dotorminodo diirantc osto procoso dol pi■ jioojnionto
■^■"1 míin'"^ro do bibliot.^cos, sxi distri.bución y c-roctorf-iticos do o-cuor
do con l'".a 'roos ,írooí^r'ficos, con "1 tipo do "sou-^^lo, con Ias ospociolcs nc
Gosid".dos rio l",s coi;ninid-'"-.d''^s, otc. , os otro '.nr^'^oto i"i'iort".nto dc Io TTctonsión y nr,oj--.;r,i'^nto d"" los ycrvi cios bi/^liot^-o v/ ios, qiio ol Tílon dcb^rí. con
to.npl
"'n todos su.s o,sn"cton.
Digitalizado
gentilmente por:

]_'4

15

16

11

l'í

�Como co'^^ccunr)ci ■. d'" 1". roí"orr.i". dc 1.?, '&gt;.dministr'\ción do los sorvi
cios bibliot-^c 'Á-ios en
pro'':"lcT;-'.s do ordcn Ir.í^rr.l cuyr.'. r.olución
Jidj7)inistr'".tivo, d.'^bcr'l oncT",. 30
tr^.vi-ís do un'.^ ^.propiad^ lo.-^isi^ción,
"1 '.m'^nto do Izti noc':sid'"dos ■•^n in*~.tcr'i.•".1 bihliofT'fico y ".udiovj^
3U"1 •?xi:'Tir'*. ol ost"blocÍTni?nto do ni"did. ~.s qii.o ".aoi^iron st: ofic'^z solocci
ón y su corapr". '^n
rojoros condido
on cu"jito ^ pr^^cio y c.lídrxl dc
odicion-s. ?or otr-"i p'.rto:, los oxii^onci-^s dc nui^vos odificios p''.r", bi'blio_
toco.ß o l". -jdoptoci&lt;5n df? loc"los cyistnnt'^s
t^lon finos, Ror-";- uncconsocuonci ••, do Ir. oxtonción do los servicios bibliot^^corios, ^1 pl"-n do
r.coión dobor.^, contcmpl-^x trimbión aolucion'^s
"^stos probloni-.s.
Por último, dcborí. considor-rso "• Ia opinión público, como un fo,ctor datorminonto do], (^xito dol pro.^rrjno, dc ^cciónj on co■isocu.onci'":. ol plon
doborí cst-.blocor'con cl^ridr.d l?,s cojnp-n^p do c-róctcr público que dobor'^ji llov'-'XEic n cr.bo
oi dcs^-rrollo cTc un''- conci-^nci" público sobro "l
vilôr y Io importoncio do odocur,dog sorvicios bibliotoc"rios.
5. 6

TPX&gt;T',"T(-i-r,'iT.n-r'-Tm^ -rjrrt j.pq

TO TOS '°.T'BT,T0fT^r!.\PTOS

"^1 problomo, 0,0 oytondor y t^io í^^.- ]^ocj srrvioios bibliotocorios os»
on oTO-n jiií^dido,, un os^Jnto do ordcn '^concÇmiGO. T.'''- for!nnl'~.c3 ón do plon^s ■»
que' áomondori "Itos invcr'íion'^3, sin t^ncr ^n cii.onti, ].on posibilid'"-doG oco_nómics poro, fi.noncio,rlos puodon constituir ~1 punto dóbil dal pl",no"nicn
t-os.
Sin -rnborf'o, Io oficin'- do pi o.noojTiionto, -^-^boró dotormin'X 1-3 in
vorsion'C! toto.lòs nuo
d'^m.'nd.orio Io oxtonsi'^ f/y nio.ior^inionto
do los ^ sorvi
1
.
ciOR bibliot^crios o nivnlos "icoTjt \blos poro, olc",nz•^r lo"3 f inos sonolodo3 o, t'^l'^s norvicio,^, ün o studio cuido.doso do los rocurnos oxistontos, y
Io, concoitr ción do ^stos rocnxsos do ocuordo con Io ostoblccido por Io
r-^forma do Ic, odministroción dc lor. sorvicios bibliotoc'vriori, pormitiró,
dct-^nnin^r on quó escalo. podr'i\ dcsorrollorso t-^los .octiviJodes.
Los diforr:nci.?;,s entro los nocosid".dos tot-l'^s y los rccursos dis«
poniblns, poríiitirón o Io oficino do pl.on'"'"jnionto inici'-r /^ostionos dcst^
nodos o obtonor un'\, porticip''.ci6n nr.yor do los sorvicios bibliotocoxios
■'m l•^ d.istribuci6n d.o los r"'0uríi0n dostin-'.dos o 1". »^ducociin,
promover
comp^iías públicos o■nc^minod 3 o '•-U'nnntor su.s octuolos nrosupiiostos y, "ívon
tuo-lnicntc, o, obtoncr Ir, fijoción do impuostoc diroctos ô indiroctos " fin
do ouranntor lo,^" rontos dostinodos o t'-l'-s finrs,
f'or otro po.rto, osf-ndo los sorvic':&gt;s bj.bliotoc".rios dostinodos "
servir o tod'-s 1,3 rr.onos do Io n''-ción, "lodr -n /costi.onorso fondos odicion_o
los provonir-ntos de los odministr.ocion.os p^ovinciolos o rnunicipoloí; "st^
oltornotivo, dependo, desdo luof^o, do los c-'TO-ctoristic s "dministrotivos
propios do; cxlr. po,ís.
Lo octivid'd privdo, constituyc, por otro. po.rto, un foctor de rc
"2 intords por" cl f inonci ■'.■nior.to do los sorvicios bn bl iotocorios. '^n "-1
gunos poisos, cono 1", Arr-^ontino, l"s bibliot-cos públicos son protogid^^.s
por ol ■^st^d.o y sostonidos nor or^'n-iz ocionos no ^bornojnc-itoles. Lo p".rticipoción octivo do l^^.s institucion.-^ .cívicos, Gultur"l"'s, ortísticos,
otc. , es indisr&gt;'^:as'"'blo p"j?o. '"^l fin^ncioni ^nto d.e los servicios d.e bibliotecos públicos y su intervonción on ol d':stlno d/"' t;^.los io^ti ttxcioíT^s ''s
0-1 to.rontf" corivon'i onto, Lo,s os'Xiiocion'^s do p.^.dr'os de f -.milio, y otros orC'^jiÍ7iOcion'"s der&gt;tin'f;~s o -urilior lo 1-bor de los "sciioi^o pu'^don .iuo'^r
o.quí un popol muy íi.^jiific■'tivõ, "f^or último, no debo olvid'.rso quo 1-s fó
bricos, cer,ir!rcios, cooporotivo.B, •^tc,, o lo.s cuol'^s los bibliot-cos públi^
co.s or5t.'^,n on condicion-s do nrer-tor sonolodöF5 servicios, p\j'''don constitui
r,&lt;30 oji fuontes intor'^sont'^R poj*- 1", obt-nci(5n do cr^'^ditos do3tino.dos o i?io
joror y cxt-':'nder los sorvicios bibliotooorios, Lo mismo puodo docírso d.o
lofs airjdicotos, oriT'.nizo.ciön"'S pòlític".s y reliiq-ios^â, etc. "^n todos los
o'.SOS sen-.1 "dos, ~1
"-rrollo do vvno co'fici'&gt;ncio- público, sobro lo, import-ncio de ,'',dGcu",dos seivicios bibliotecários pojro el tnejor^^/Tiionto dõ lov
comunidr'-d y poro ô^tiõfo-caión y ben?bfiöiö fio sUS integ-rWt-:s,
fo.òtòí
docisívo f^n ol Umento p'^.ulotino do reCursois destinodoc ol finonci ^Tiic.ito
ds I05 sorvicios bj.bliotoa •,7:ios» "^1 ríccr"to tíonsist'^ on quo sr ôumpl^-n o
cabalidod los o.ltos fin^ß que poísi.írtlc
' octividocl bibliot-^óorio»

Digitalizado
-gentilmente por:

�P, 10
.BTOLIOG'^t-.•■''IA
K-'.rl, ltibf\rt~.d, pod'ri- y plr.nific.^ciín dernoor'tic?,. M^ríxico,
Fondo d":- Cultiirn. '^con'Smic''., 1955•
ITPSCO Centro Roííjion"! on ol, Tíomisforio Ocold.r^nt"l, "^1 Proyccto
Principal do 1--. UITOGO p.''.rc\ . jnriric", L.-',tina. Ln. lab-iir-, 1959»
p; 11-12.
■ioselitz, Bert F. Qiiolquos rdfloxions sur 1'í^conomÍT do 1'-^duc^.tion
d-ns lo P'^.ys sous^dcvclopp's ("^ns Tir'iS ''^ondo, v. 1-2, p. 70.)
Ponnrt, Cr'.rios Victor, L-. Bihliotocologl", l'^.tinon.Tn'^ric^'.n".. Mfl^nrvs
considcr-''.cio?n.'^.s sobro su p;\';!\do; '^sbozo d.o im plP-n p-^.r" ""-color^x
SU drs.-rrollo, L". ITr.br-rm,, 1959? p.29-51«
.'■.ntrcodontos r.n csp'-iiol sobro esto toiT", puodon h"llr,rso on los si- '
i?:uiont-'S tr",bajos Hobrs "T^-ssna, 'tl-iquol,
""1 sr^rvicios do Bibliotocr.s ?úbl'io'^,s ^n jorn^-d-.s "Bibliotocold/ricas Cub^nr'-s, Ir".s. R
mond'^.cion^.3 y tr-'b^ios. I.^, "'I'vb'^-na 1955» P« HIj 10-15) 'Ml"g-,
Liiis F. i^b.ioto y nocosid-^d "n; Confori^ncia sobro ^'1 doG"'.rrOll&lt;3
de lcr3&gt; sox'Vl-cion do bi5&gt;li-otcc''.íi 'p^Wic^ gil
3-jy F-ulo p,

f

V

%

I Digitalizado
-gentilmente por:

I Sc a H
s t e .ify
14

15

16

17

Ii

��&gt;ííi

.

cm

1

1.^

—

Digitalizado
^S^s'iem^
gentilmente por: ^^„11!"

^4

15

16

17

18

19

20

��</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="11">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8099">
                <text>CBBD - Edição: 04 - Ano: 1963 (Fortaleza/CE)</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="49">
            <name>Subject</name>
            <description>The topic of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8100">
                <text>Biblioteconomia</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="48">
            <name>Source</name>
            <description>A related resource from which the described resource is derived</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8101">
                <text>IV Congresso Brasileiro de Biblioteconomia e Documentação</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="45">
            <name>Publisher</name>
            <description>An entity responsible for making the resource available</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8102">
                <text>FEBAB</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="40">
            <name>Date</name>
            <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8103">
                <text>1963</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="38">
            <name>Coverage</name>
            <description>The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8104">
                <text>Fortaleza/CE</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
          <element elementId="44">
            <name>Language</name>
            <description>A language of the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="8554">
                <text>Português</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="8">
    <name>Event</name>
    <description>A non-persistent, time-based occurrence. Metadata for an event provides descriptive information that is the basis for discovery of the purpose, location, duration, and responsible agents associated with an event. Examples include an exhibition, webcast, conference, workshop, open day, performance, battle, trial, wedding, tea party, conflagration.</description>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="48">
          <name>Source</name>
          <description>A related resource from which the described resource is derived</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="8228">
              <text>IV Congresso Brasileiro de Bblioteconomia e Documentação</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="8229">
              <text>Los servicios bibliotecarios y el planeamiento de la educacion</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="8230">
              <text>Penna, Carlos Victor </text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="38">
          <name>Coverage</name>
          <description>The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="8231">
              <text>Fortaleza</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="8232">
              <text>FEBAB</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="40">
          <name>Date</name>
          <description>A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="8233">
              <text>1963</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="69659">
              <text>es</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
  <tagContainer>
    <tag tagId="8">
      <name>cbbd1963</name>
    </tag>
  </tagContainer>
</item>
